Кумрија Андреева

Кумрија Андреева — револуционерка и курирка во македонската ослободителна борба

Родена: 1872 година
Место на раѓање: с. Тресонче (во дебарскиот крај на Османлиската Империја, денес во Северна Македонија)
Професија/улога: курирка и револуционерка во македонското националноослободително движење
Период на активност: до 1913 година

Кумрија Андреева е една од помалку познатите, но значајни женски фигури во македонското револуционерно движение на почетокот на 20 век. Родена е во 1872 година во Тресонче, село со богата историја и силно револуционерно чувство.

Во време на зголемен отпор против османската власт и во рамките на Македонската револуционерна организација (МРО), Кумрија станала активна како курирка — поврзан човек кој ги пренесувал наредбите, информации и пораки меѓу четите и раководните структури каде што било најпотребно. Таквата улога била витална во услови кога комуникацијата била тешка поради теренот, репресијата и опасностите од откривање од страна на османските или други безбедносни сили.

Како курирка, таа со голема посветеност и лојалност ги извршувала доверените задачи, одржувајќи ја врската меѓу четите во кичевско-галичкиот реон и легалните началства. Тоа значело дека таа морала често да патува, да носи пораки низ опасни области и да избегнува откривање, што само по себе било чин на голема храброст и самопожртвување.

Историски контекст

Во последните години на 19 век и почетокот на 20 век, македонскиот народ бил под османска власт и бил изложен на зголемен притисок од страна на странски пропаганди (грчка, бугарска, српска) кои се обидувале да ги привлечат локалните заедници под нивни влијанија. Бидејќи МРО имала за цел политичка автономија и ослободување на Македонија, борбата не била само вооружена — таа била и организациска, комуникациска и просветна. Куририте имале клучна улога во воспоставувањето и одржувањето на оваа мрежа на отпор.

Трагичен крај — 1913 година

По Балканските војни (1912–1913), кога краевите на Македонија биле поделени меѓу соседните држави, регионот каде живеела Кумрија дошол под српска окупација. Во 1913 година, според историските записи од локалното предание, таа била насилно извлечена од својот дом во Тресонче, на полноќ, со врзана уста. Потоа била соблечена и пред црквата „Св. Петар и Павле“ брутално мачена, по што била убиена. Нивното тело било фрлено во провалија, каде стоел непогребан три дена.

Овој чин најчесто се толкува како пример на суровост и репресија врз мирно население и револуционерни активисти по завршувањето на периодот на директна османска власт, кога новите сили кои дошле на власт често ги гледале локалните отпорни групи како закана или непосакувани елементи.

Наследство и значење

Кумрија Андреева, иако не се наоѓа често во големите академски историографии, е дел од локалната традиција и се памети како пример за женска храброст, посветеност и активна улога во националноослободителната борба. Нејзината приказна ја илустрира улогата на обичните луѓе — особено на жените кои не носеле оружје, но сепак учествувале во клучни аспекти на движењето, како што беше комуникацијата, организацијата и поддршката на четите.